Μάρτιος-Απρίλιος 2013

ΛΗΨΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Μετά από µια ιδιαίτερα επιτυχηµένη παρουσίαση της νέας γαλλικής θεατρικής δηµιουργίας τον Μάιο του 2012, το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος επαναλαµβάνει πιο δυναµικά αυτό το εγχείρηµα. Για δύο µήνες, τον προσεχή Μάρτιο και Απρίλιο 2013, χάρη σε µια πληθώρα συνεργασιών (Εθνικό θέατρο, Ελληνικό κέντρο του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου-ΙΤΙ, Ίδρυµα Μ. Κακογιάννης, Στέγη Γραµµάτων και Τεχνών Ιδρύµατος Ωνάση, tοspirto.net) ο κύκλος εµπλουτίζεται: δύο εκδοτικοί οίκοι Άγρα και Γρηγόρη – στους οποίους προστίθενται φέτος οι εκδόσεις Ύψιλον, διευρύνουν τις συλλογές σύγχρονου γαλλό-φωνου θεάτρου.

Έργα που ανεβαίνουν για δεύτερη χρονιά, ανακαλύψεις, νέες δηµιουργίες δίνουν ραντεβού µε το θεατρόφιλο κοινό στην Αθήνα και την επαρχία. Εξέχουσες προσωπικότητες του σύγχρονου θεάτρου όπως οι Enzo Cormann, Joël Pommerat, Olivier Py επισκέπτονται την Αθήνα όχι µόνο για να παρουσιάσουν την σκηνοθετική τους δουλειά αλλά κυρίως για να γνωρίσουν και να συναντήσουν από κοντά τη νέα ελληνική θεατρική σκηνή σε όλη της την πολυµορφία, αποδεικνύοντας έµπρακτα πως η θέληση µας για ακόµη στενότερη ελληνο-γαλλική συνεργασία στον χώρο της τέχνης και του πνεύµατος δεν περιορίζεται στις λέξεις.

Olivier Descotes
Σύµβουλος Συνεργασίας και Μορφωτικής Δράσης της Πρεσβείας της Γαλλίας στην Ελλάδα | Διευθυντής του Γαλλικού Ινστιτούτου Ελλάδος

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

20.03 – 28.04 | Γιάννης Μαυριτσάκης, Vitrioli – σκηνοθεσία: Olivier Py

Εθνικό Θέατρο – Κτίριο Τσίλλερ

ΠΡΟΣΟΧΗ: Vitrioli – ακύρωση παραστάσεων
Ακυρώνονται οι παραστάσεις του έργου Vitrioli την Παρασκευή 15 Μαρτίου, το Σάββατο 16 Μαρτίου και την Κυριακή 17 Μαρτίου λόγω αιφνίδιας ασθένειας ηθοποιού. Παρακαλούνται οι θεατές που έχουν ήδη προμηθευτεί εισιτήρια να προσέλθουν στα ταμεία του Εθνικού Θεάτρου εντός δεκαήμερου ή να επικοινωνήσουν με το Εθνικό Θέατρο στο 2107234567.

27.03 | Joël Pommerat / Γιάννης Λεοντάρης – Συνάντηση

Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος

28-31.03 | Joël Pommerat, Η µεγάλη και θαυµαστή ιστορία του εµπορίου– σκηνοθεσία: Joël Pommerat

Στέγη Γραµµάτων και Τεχνών Ιδρύµατος Ωνάση

29.03 | Joël Pommerat – Συνάντηση

Στέγη Γραµµάτων και Τεχνών Ιδρύµατος Ωνάση

30.03 | Joël Pommerat – Master class

Στέγη Γραµµάτων και Τεχνών Ιδρύµατος Ωνάση

03-21.04 | Joël Pommerat, «Κύκλοι / Ιστορίες»

σκηνοθεσία: Γιάννης Λεοντάρης

Στέγη Γραµµάτων και Τεχνών Ιδρύµατος Ωνάση

11-12.04 | Φόρουµ Σύγχρονης Δραµατουργίας-Ελληνικό Κέντρο του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου (ΙΤΙ)

Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος

13.04 | Αφιέρωµα στον Jean–Luc Lagarce – Αναγνώσεις

Εθνικό Θέατρο – Θέατρο Rex

13-28.04 | Το Low Budget Festival µιλάει…γαλλικά N^O 2 – Tospirto.net

Ίδρυµα Μ. Κακογιάννης

Ανεβαίνουν για 2^η χρονιά

• 22.03-28.04 : Pierre Notte / Ηλίας Κουντής,
Χριστούγεννα που να πάρει! Η γιαγιά είναι κάτω από το τραπέζι – Ίδρυµα Μ. Κακογιάννη – www.mcf.gr

• Απρίλιος-Μάιος: David Lescot / Βασίλης Μαυρογεωργίου,

‘Ενας άνθρωπος υπό χρεοκοπία

• Μάιος-Ιούνιος: Fabrice Melquiot / Έλλη Παπακωνσταντίνου,

Ο συνένοχος θεατής

• Σεπτέµβριος: Rémi de Vos / Γιώργος Καραµίχος,

Μέχρι να µας χωρίσει ο θάνατος

Πατήστε εδώ και γίνετε φίλοι μας στη
σελίδα Facebook του Theatre Cultures

vidéo : A la découverte de Jean-Luc Lagarce
  Ανακαλύπτοντας τον Ζαν Λυκ Λαγκάρς

Ο Ζαν-Λυκ Λαγκάρς, γεννημένος στις 14/02/1957 έζησε κυρίως στη Besançon και απεβίωσε νωρίς, το 1995. Πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους σύγχρονους Γάλλους θεατρικούς συγγραφείς. Ο Λαγκάρς, έκανε σπουδές φιλοσοφίας και θεάτρου και στράφηκε στη σκηνοθεσία κλασσικών έργων όπως και δικών του. Ίδρυσε δικό του θίασο που προοδευτικά επιχορηγήθηκε από τοπικούς φορείς και το Υπουργείο Πολιτισμού. Έβαλε το θεμέλιο λίθο για τη δημιουργία των εκδόσεων Les solitaires Intempestifs ώστε να μπορούν να μπορούν να βρει η γραφή του θεάτρου τη θέση της στον εκδοτικό χώρο. Με εικοσιπέντε θεατρικά έργα, – αλλά και ορισμένα πεζά και δοκίμια – είναι σήμερα από τους πιο πολυπαιγμένους συγγραφείς στις γαλλικές σκηνές. Έχει αγαπηθεί αυθόρμητα πρώτα από το κοινό και ύστερα από κριτικούς και θεωρητικούς. Έργα του έχουν μεταφραστεί σε εικοσιπέντε γλώσσες. Η γραφή του έχει εμποτιστεί από την ποίηση, τη φιλοσοφία, το θέατρο του παραλόγου. Τον απασχόλησε συνειδητά η συνέχεια, η εξέλιξη της θεατρικής γραφής με την έννοια των δυνατοτήτων της, ύστερα από τους Ιονέσκο, Ζενέ, Μπέκετ και διεκδίκησε τον τίτλο του συνεχιστή του είδους. Χαρακτηριστική είναι η επανασημασιοδότηση λέξεων ή φράσεων μέσα από την επανάληψη και την απόκλιση ελαχίστων μοιρών μεταξύ τους. Το ίδιο και το διαρκές πέρασμα από το όλον στο ενδόμυχο και αντιστρόφως. Τα έργα του μπορούν να χωριστούν σε ομάδες με κοινά χαρακτηριστικά ως προς την περίοδο της γραφής του ή κάποια μοτίβα. […]
 Μπουμπουλίνα Νικάκη
Από την παρουσίαση του συγγραφέα στο Φόρουμ Σύγχρονης Δραματουργίας 2008
του Ελληνικού Κέντρου Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου

Στον Jean-Luc Lagarce…
Συζήτηση του Francois Berreur
με τη Μπουμπουλίνα Νικάκη *
Ο Jean-Luc Lagarce, γεννημένος στις 14 Φεβρουαρίου του 1957 στη Γαλλία, ανήκει σε μια γενιά δραματουργών η οποία επανέφερε την ποίηση στη θεατρική γραφή. Πολυγραφότατος, με σπουδές θεάτρου και φιλοσοφίας, απεβίωσε ανεξερεύνητος και άσημος, το Σεπτέμβρη του 1995, προσβεβλημένος από τον ιό του AIDS.
O Francois Berreur, σκηνοθέτης του θεάτρου και ένας από τους οικείους του θανόντος συγγραφέα, έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα με τη γραφή του. Είναι καλλιτεχνικός σύμβουλος του διεθνούς φεστιβάλ για το συγγραφέα (www.annee.lagarce.net) και διευθύνει τις εκδόσεις “Les Solitaires Intempestifs”.
Κύριε Berreur, γιατί διοργανώνεται φέτος το φεστιβάλ “Annee (…) Lagarce”;
Έχει επετειακό χαρακτήρα, είναι ο εορτασμός των πενήντα χρόνων από τη γέννηση του Ζαν-Λυκ Λαγκάρς. Θα ήταν δύσκολο να τον τιμήσουμε δέκα χρόνια μετά το θάνατό του. Άν πάλι περιμέναμε τα 100 χρόνια από τη γέννησή του, κανείς από εμάς που γνώρισαν τον ίδιο και το έργο του δεν θα υπήρχε. Κι αφού εκείνος πέθανε παντελώς άσημος, είναι μια ευκαιρία να χρησιμοποιηθούν και να αναλυθούν έργα και αρχεία, καθώς και οποιαδήποτε άλλα στοιχεία ώστε να γίνει μια μετα θάνατον γνωριμία με τον συγγραφέα. Στη Γαλλία ανεβάζουν τα έργα του περισσότερο από οποιουδήποτε άλλου σύγχρονου συγγραφέα. Οι στατιστικές δείχνουν ότι ξεπερνάει τον Κολτές και πλησιάζει σε συχνότητα τον Μολιέρο. Ωστόσο, ούτε ένα Πανεπιστημιακό Συνέδριο, Ημερίδα ή δημόσια συζήτηση δεν έχουν γίνει για τον Λαγκάρς! Ούτε μια δημοσίευση! Με αυτά τα δεδομένα λοιπόν δόθηκε και χρονικά η ευκαιρία να οργανωθεί ένα μεγάλο φεστιβάλ “Λαγκάρς”. Θα υπάρχουν παραστάσεις που θα οριοθετήσουν το έτος αυτό, το οποίο δεν αντιστοιχεί σε πραγματικό έτος, αλλά έπρεπε να λάβουμε υπόψη μας τις σεζόν και τα δεδομένα του θεάτρου. Ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2006 στη Βραζιλία και θα ολοκληρωθεί τον Ιανουάριο του 2008. Το πρόγραμμα είναι ανοιχτό και διεθνές και χτίζεται καθ’οδόν ανάλογα με την εκδήλωση ενδιαφέροντος. Κείμενα του συγγραφέα έχουν μεταφραστεί σε δεκατέσσερις γλώσσες..
Στην Ελλάδα είναι ένας άγνωστος ουσιαστικά συγγραφέας και μάλιστα τέτοιου είδους κείμενα (Λαγκάρς, Πι, Γκαμπιλί..) θα ανανέωναν τις σκηνές. Ωστόσο εκδότες, σκηνοθέτες, ή φορείς, για ποικίλους λόγους διστάζουν να προχωρήσουν σε μεταφράσεις έργων τους και στη διοργάνωση εκδηλώσεων.
Εγώ νομίζω ότι θα είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον ο Λαγκάρς στην Ελλάδα. Θα άξιζε να γίνουν μια-δυο μέρες εκδηλώσεων. Υπάρχουν έργα του που ταιριάζουν γάντι στο ελληνικό πνεύμα, ακόμη και στη δομή της τραγωδίας…
Ο Λαγκάρς αγαπήθηκε από το ευρύ γαλλικό κοινό, μ’ έναν τρόπο σχεδόν “λαϊκό”. Ωστόσο δεν προηγήθηκαν της έλξης κείμενα και αναλύσεις από θεωρητικούς. Πώς εξηγείται αυτή η παραδοξότητα;
Πρόκειται για συγγραφέα που αναδείχθηκε από το κοινό, όχι από τους επαγγελματίες του χώρου. Πολλοί από αυτούς τον είχαν αγαπήσει αλλά δεν πίστευαν πως θα μπορούσε να αρέσει στους υπόλοιπους όσο και στους ίδιους. Αυτό το “ενδόμυχο” που διέπει τη γραφή του Λαγκάρς δεν είναι ο ενδόμυχος εαυτός του, αλλά όλων μας, του κοινού, το οποίο διαβάζει, ακούει ή βλέπει…
Ο Κολτές, για παράδειγμα, είναι κάπως υπερεκτιμημένος. Για ποιό λόγο θεωρητικοί και επαγγελματίες μπορεί να έχουν ασχοληθεί τόσο με το έργο του, παραμελώντας τον Λαγκάρς;
Ο Κολτές δεν έχει τον πλούτο του Λαγκάρς, αυτό είναι σίγουρο! Η απλή διαφορά όμως είναι ότι τον Κολτές τον ανέδειξε με τη σκηνοθεσία του μια ιδιοφυΐα, ο Πατρίς Σερώ. Ο Κολτές μάλιστα είναι ο μόνος σύγχρονος συγγραφέας τον οποίο ανέβασε ο Σερώ, δεδομένο το οποίο από μόνο του ξεδίπλωσε με πολύ περισσότερη δύναμη τη γραφή του συγκεκριμένου δραματουργού. Μετά από αυτό, η επιτυχία του ήταν αυτονόητη! Υπήρχε η εγγύηση του Σερώ. Το ίδιο θα γινόταν αν είχε σκηνοθετήσει Λαγκάρς. Στον γαλλικό μικρόκοσμο λοιπόν ο δρόμος για τον τελευταίο άνοιξε δυσκολότερα, αλλά σήμερα όπου και να παίζεται γεμίζουν μέχρι και τα σκαμνάκια στις αίθουσες. Οι κριτικοί ακολούθησαν το κοινό αυτή τη φορά, ήταν λιγότερο δυνατοί από εκείνο.
Γύρω από ποιούς άξονες στρέφεται η γραφή του Λαγκάρς;
Ένας άξονας είναι η σχέση του με τον σύγχρονο κόσμο. Ένας άλλος, είναι η σχέση με του με τη λογοτεχνία και την ιστορία της λογοτεχνίας. Υπάρχει και ο άξονας που αφορά στην ιδέα της συμβολής στην εξέλιξη του θεάτρου -αν και όταν τον γνώρισα το έβρισκα πολύ υπεροπτικό αυτό. Συμβολή στην “πρόοδο” της ιστορίας του θεάτρου. Πώς γράφουμε δηλαδή μετά τον Μπέκετ και τον Ιονέσκο. Το ’80, παίρνει θέση, λέγοντας ότι αποδομήσαμε τη γλώσσα κι έπειτα εκφράζουμε το κενό. Τί κάνουμε λοιπόν τώρα που δεν έχουμε πλέον γλώσσα, και υπάρχει το κενό;  Λέει ότι παρόλ’ αυτά, εμείς ζούμε, και θεωρεί μια προοπτική στη σχέση με το ενδόμυχο κομμάτι της ύπαρξης. Κάποτε μου φαινόταν αδύνατον να διαβάσει κανείς τη γραφή του. Σήμερα όμως μου φαίνεται τόσο προφανές… νιώθω τη σχέση του με τον κλασικισμό!
Δεν θεωρεί τον άνθρωπο μέσα από μια γραμμική σχέση με τον κόσμο, χτισμένη αθροιστικά από τη δράση του. Πού τον τοποθετεί όμως τελικά;
Πιστεύει ότι ο άνθρωπος έχει το όλον, τον κόσμο, μέσα του βαθιά. Και ειδοποιός διαφορά στα παραπάνω είναι ότι ψάχνοντας το ενδόμυχο κομμάτι, δεν προσπαθεί να περιγράψει τον εαυτό του, αλλά να μιλήσει για τους άλλους. Το γεγονός ότι πέθανε από AIDS λειτούργησε σαν φρένο για το θέατρό του, διότι πολλοί σκέφτηκαν ότι όλα αυτά ήταν επιφαινόμενο της ασθένειάς του. Όμως πρόκειται για φιλοσοφικό ερώτημα, για τη θεώρηση του κόσμου. Δεν ξεκίνησε να γράφει αφότου προσβλήθηκε από την ασθένεια! Περνάει από το μεγαλύτερο, το όλον, από το μεταφυσικό στο μικρότερο, στο ενδόμυχο. Και είναι διαρκής η τάση αυτή από το απείρως μικρότερο στο απείρως μεγάλο. Και ο άνθρωπος στη μέση έχει τη δυνατότητα, μέσα από τη σχέση του με τους άλλους, να είναι με την ιδιότητα του μικρού ένα στοιχείο του απείρως μεγάλου.
Εμφανής είναι και η αποδόμηση του χρόνου ή της φόρμας μέσα από το χρόνο!
Μα λειτουργεί ακριβώς με τον ίδιο τρόπο. Υπάρχει αυτή η τάση, σε μια σχέση με το χρόνο, του περάσματος από το απείρως μικρό στο απείρως μεγάλο. Μπορεί κάτι να συμβαίνει σε ένα δευτερόλεπτο, σε μια μέρα ή μια ολόκληρη ζωή, αλλά μπορεί να αφηγείται και την ιστορία της ανθρωπότητας.
Το παιχνίδι του χρόνου μπορεί να λειτουργεί παράλληλα προς αυτή την κατεύθυνση και με ένα ρευστό aller-retour μεταξύ παρόντος και παρελθόντος.
Βεβαίως. Πάντως ποτέ δεν πρόκειται για τη δική του ιστορία. Άλλοτε πρόκειται για πλήρη επινόηση όσων γράφει και άλλοτε για δημιουργία εμπνευσμένη από άλλα έργα ή μύθους που δανείζεται γι’ αυτό το aller-retour σε κόσμους… Μάλιστα, τεχνηέντως, μέσα από παιχνίδια που πατούν στο θέατρο και στην έννοια του ρόλου, θίγει το θέμα της εξουσίας, πώς τη χρησιμοποιεί ο κρατών. Πάλι εδώ μία σχέση μεγεθών, ατόμου και κοινωνίας, μέσα από την ιδέα της παράστασης. Τέλος, ας μην ξεχνάμε το λεπτό του χιούμορ σε θέματα που αφορούν στις κοινωνικές συμβάσεις…
 « Année (…) Lagarce »  στο διαδίκτυο
 
* 
Μπουμπουλίνα Νικάκη, κριτικός - μεταφράστρια λογοτεχνίας και θέατρου (βραβείο μετάφρασης) 
Eλληνική συμμετοχή στο διεθνές συμπόσιο για τη γραφή και τη μετάφραση του Ζαν Λυκ Λαγκάρς
με θέμα "Langue, Culture, Imaginaire", Besançon Οκτώβριος 2007 
  
1η δημοσίευση του κειμένου
περιοδικό Highlights, Μάρτιος 2007

Focus Σύγχρονο Γαλλικό Θέατρο 
Theatre Cultures
Μπορείτε να εγγραφείτε με email στις προτάσεις του Theatre Cultures
ΕΔΩ μπορείτε να λαμβάνετε πληροφορίες του Facebook Theatre Cultures
(νέο)
	

Γκουστάβο Οτ

« Η τρυφερή σου μολότοφ »

[…] είσαι ρατσιστής;   video

Ένα ανδρόγυνο που συναντιέται μια καθορισμένη ώρα για να τεκνοποιήσει.

Η θερμοκρασία είναι η σωστή, η στιγμή τέλεια, ο τρόπος προκαθορισμένος, ο τόπος οικείος κι όμως κάτι συμβαίνει και όλα γκρεμίζονται.

Ένα « δώρο « .

Και η ατμόσφαιρα καταστρέφεται.

Έχεις ρωτήσει ποτέ το παρελθόν του-της, θα ήθελες να το μάθεις , αντέχεις να το ψάξεις;

Θέλουμε να ξέρουμε αυτό που μας κρύβουν;

Είναι καλό να κοιτάμε μέσα από μια κλειδαρότρυπα που μας προσφέρεται;

Τι κρύβεται πίσω από κάθε πετυχημένο άνθρωπο;

Είναι όλα στρωμένα με ροδοπέταλα;

Χρησιμοποιώντας με αριστοτεχνικό τρόπο την ανατροπή, ο Γκουστάβο Οτ, φέρνει στην επιφάνεια τις κρυφές πλευρές των δυο ηρώων, πλευρές για τις οποίες και οι ίδιοι δεν έχουν συνείδηση και τις οποίες ίσως και να μην μπορούσαν να φανταστούν.

Εκείνος: Ο Ντανιέλ. Εκείνη: Η Βικτώρια

Εκείνος: 40 ετών. Εκείνη: 30 ετών (σε δύο μήνες)

Εκείνος: Δικηγόρος. Εκείνη: Παρουσιάστρια ειδήσεων

Πετυχημένοι και οι δυο!

Ξαφνικά….. όλα ανατρέπονται, όταν το παρελθόν τους χτυπάει την πόρτα. Τίποτα από δω και μπρος δεν θα είναι το ίδιο.

Ποιά τελικά είναι η Βικτώρια; Και ποιός ο Ντανιέλ;

Ο Ντανιέλ και η Βικτώρια είναι όπως όλοι μας. Ζουν με τα ψέματα τους, τον φόβο του παρελθόντος, τον φόβο της πραγματικής ζωής. Μέσα σε ένα τοπίο όπου όλα καταρρέουν, εκείνοι, επίμονα προσπαθούν να αποφύγουν τον εαυτό τους. Μπορούν όμως;

Ο Γκουστάβο Οτ παρουσιάζει με εξαιρετικά αριστοτεχνικό τρόπο το χάος που κυριαρχεί στη σύγχρονη ζωή, την απέλπιδα προσπάθεια του ανθρώπου να βρει νόημα στην καθημερινότητά του, να φωτίσει με έναν άλλο τρόπο τις σχέσεις του με τους άλλους αλλά και τα μύχια της δικής του ψυχής. Επιδέξιος μάστορας της θεατρικής τέχνης, συνδυάζει με αξιοθαύμαστη ισορροπία τους σύγχρονους θεατρικούς δρόμους φέρνοντας στο νου κάτι από τους ήρωες του Μπέκετ, την ατμόσφαιρα του παραλόγου, την εσωτερικότητα των μεγάλων τραγικών μας.

Το θέατρο του Οτ είναι παράξενα οικείο, παράδοξα ελκυστικό και αναπάντεχα ανατρεπτικό.

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ

Συντελεστές:

Μετάφραση: Σταμάτης Πολενάκης
Σκηνοθεσία: Δημήτρης Πλειώνης
Βοηθός Σκηνοθέτη: Ευαγγελία Καπόγιαννη
Κίνηση: Ηρώ Μαγγίνα
Σκηνικά - Κοστούμια: Ελένη Στρούλια
Φώτα: Τάσος Παλαιορούτας
Φωτογραφίες : Πέτρος Αλατζάς

Παίζουν: Ολυμπία Βαγγελάτου, Δημήτρης Πλειώνης

 Κάθε Παρασκευή και Σάββατο στις 9:00μ.μ.
Κάθε Κυριακή στις 7:00μ.μ.
Γενική είσοδος: 10 ευρώ
Διάρκεια: 70’
Παραστάσεις: Μέχρι την Κυριακή των Βαϊων

Για γονείς που επιθυμούν να παρακολουθήσουν την παράσταση, κάθε Κυριακή θα λειτουργεί παράλληλο εργαστήρι δημιουργικής απασχόλησης για παιδιά (θεατρικό εργαστήρι, εργαστήρι Δημιουργικής Κίνησης ή Κατασκευών)

Κόστος Συμμετοχής στο εργαστήρι: 5 ευρώ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ – ΚΡΑΤΗΣΕΙΣ:

Θέατρο Ακαδήμεια

Μαραθωνομάχων 8, Ακαδημία Πλάτωνος
104 41 ΑΘΗΝΑ - Τηλ.: 210 51 25 600
Site: www.akademeia.gr, E-mail: info@akademeia.gr
Facebook: Ακαδήμεια Πολιτιστικό Κέντρο, twitter: akademeiagr

Τέσσερις διπλές προσκλήσεις προσφέρονται (μία ανά ΣΚ 15/03, 22/03, 29/03, 5/04)
στους εγγεγραμμένους φίλους του Theatre Cultures που θα στείλουν πρώτοι μήνυμα
στο email του Theatre Cultures facebook (πατήστε εδώ), με το ονοματεπώνυμό τους
έως τις 25/03
Για να λαμβάνετε τις ενημερώσεις/προτάσεις του Theatre Cultures
 πηγαίνετε στην αρχική σελίδα και εγγραφείτε στο  "newsletter".
Μετά, ενεργοποιήστε την εγγραφή σας πατώντας στο σύνδεσμό που
θα λάβετε στο email σας.
	

Γιάννης Βαρβέρης

Η κρίση του θεάτρου, ΣΤ’

κείμενα θεατρικής κριτικής 2010-2011

Αυτός είναι ο έκτος και τελευταίος τόμος κειμένων θεατρικής κριτικής του Γιάννη Βαρβέρη, μιας παράλληλης δραστηριότητας που συνόδευσε σταθερά (από το 1976 ως το 2011) την ποιητική δημιουργία του. Όλα τα κείμενα έχουν δημοσιευθεί στην εφημερίδα « Καθημερινή » από το τέλος του 2010 έως και το καλοκαίρι του 2011 – τα τρία τελευταία μετά θάνατον.

Ο Γιάννης Βαρβέρης (Αθήνα, 1955-2011) υπήρξε ποιητής, κριτικός, δοκιμιογράφος και μεταφραστής. Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και εργάστηκε στο Υπουργείο Εξωτερικών. Στράφηκε στη λογοτεχνία και δημοσίευσε έντεκα ποιητικές συλλογές (ποιήματά του έχουν ανθολογηθεί και μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες), μεταφράσεις από την Αττική Κωμωδία (Αριστοφάνη, Μένανδρο) και την ξένη λογοτεχνία, και πλήθος θεατρικών κριτικών, που έχουν συγκεντρωθεί σε πέντε τόμους.

ISBN: 978-960-221-575-3, σελ. 86, σχ.14x21
α’ έκδοση Φεβρουάριος 2013
εκδόσεις ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ
www.alexandria-publ.gr/

Facebook εκδόσεις Αλεξάνδρεια

Ελάτε στο facebook Theatre Cultures άν σας "αρέσει" (πατήστε εδώ) Για να λαμβάνετε τις ενημερώσεις/προτάσεις του Theatre Cultures πηγαίνετε στην αρχική σελίδα και εγγραφείτε στο newsletter του: κατόπιν ενεργοποιείστε την εγγραφή πατώντας επάνω στο σχετικό σύνδεσμο που θα λάβετε αργότερα στο email σας

ΔΥΟ ΧΡΟΝΙΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΕΛΕΥΘΕΡΑ

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΤΕΟΥ ΡΟΜΒΟΥ

***

– κάντε κλικ στον τίτλο του βιβλίου για να το διαβάσετε ή για να το κατεβάσετε–

Τηλεφυματίωση

Τρία φεγγάρια στην πλατεία

Πλάνος δρόμος

Ασσασίνοι του Βορρά Δροσουλίτες του Νότου

Κείμενο πάθος

Ίχνη

Κρυφά Ταξίδια

Πλωτίνος Ροδοκανάκης – Ένας Έλληνας Αναρχικός

ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ

Τσαρλς Μπουκόβσκι, Σημειώσεις ενός πορνόγερου

Ρώτα τον άνεμο

Ανθολόγιο των κακών Αμερικάνων

Παραμύθια της Αφρικής

« Δε μ΄αγαπάς. Μ΄αγαπάς »

της Φωτεινής Τσαλίκογλου

με τη Ρένη Πιττακή και την Πέγκυ Τρικαλιώτη

θεατρική μεταφορά – σκηνοθεσία: Πέτρος Ζούλιας

Όταν ένα έξοχο λογοτεχνικό κείμενο μεταφέρεται στη θεατρική σκηνή το αποτέλεσμα είναι συνήθως εξαιρετικό.

Αυτό συμβαίνει και με το «Δε μ΄αγαπάς. Μ΄αγαπάς», από το επιτυχημένο βιβλίο της Φωτεινής Τσαλίκογλου που ο Πέτρος Ζούλιας είχε την ιδέα να μεταφέρει στη σκηνή του θεάτρου Βασιλάκου διασκευάζοντάς το.

Πρόκειται για μια ελεύθερη θεατρική απόδοση της αλληλογραφίας (αποτελούμενης από 117 γράμματα σταλμένα από το Παρίσι που καλύπτουν το διάστημα 1962-1974) της πεζογράφου Μαργαρίτας Λυμπεράκη προς την κόρη της Μαργαρίτα Καραπάνου έτσι όπως τη διέσωσε και εξέδωσε η πανεπιστημιακή καθηγήτρια και λογοτέχνης Φωτεινή Τσαλίκογλου.

Το έργο αφορά στην σχέση ανάμεσα σε δύο σπουδαίες Ελληνίδες συγγραφείς, μητέρα και κόρη. Tη Μαργαρίτα Λυμπεράκη (που μαζί με τη Γαλάτεια Σαράντη, τη Τατιάνα Γκρίτση-Μιλιέξ και τη Μιμίκα Κρανάκη) συνέβαλε στην αλλαγή των παραδοσιακών μορφών της αφήγησης τοποθετόντας τη δράση μέσα σ’ αυτή. Και την κόρη της Μαργαρίτα Καραπάνου που εκτός άλλων το 1988 βραβεύτηκε με το βραβείο καλύτερου ξένου μυθιστορήματος στη Γαλλία («Υπνοβάτης»). Μεταξύ τους υπήρχε μια σχέση αγάπης και εγκατάλειψης, τρυφερότητας, απόγνωσης και φόβου, λατρείας και απόρριψης μαζί, η οποία συνοψίζεται στη φράση που η Μαργαρίτα Καραπάνου έγραψε σε μια επιστολή προς τη μητέρα της 7 χρόνια μετά το θάνατό της: «Έφυγε με το θάνατό σου όλο το διφορούμενο που είχαμε στη σχέση μας. Έμεινε μόνο η αγάπη».

Ο σκηνοθέτης Πέτρος Ζούλιας που διασκεύασε και το κείμενο, σημειώνει για την παράσταση:

«Σκηνές γεμάτες ευαισθησία, αγωνία, ενοχή, έλξη και άπωση, πάθος και μίσος φτιάχνουν το παζλ μιας συγκλονιστικής ιστορίας αναζητώντας όλα τα φώτα και τα σκοτάδια της μητρικής αγάπης…».

Η παράσταση αποτελεί την πρώτη παραγωγή του θεατρικού Οργανισμού Ακροπόλ στο θέατρο Βασιλάκου.

Πρωταγωνιστούν, η Ρένη Πιττακή στο ρόλο της Ρίτας Λυμπεράκη και η Πέγκυ Τρικαλιώτη στο ρόλο της Μαργαρίτας Καραπάνου. Μαζί τους και η Ηλεάνα Μπάλλα.

Τα σκηνικά και τα κοστούμια φιλοτέχνησε η Αναστασία Αρσένη. Τους φωτισμούς σχεδίασε ο Ανδρέας Μπέλλης, ενώ τη μουσική επιμελείται η Ελεάνα Βραχάλη.

Θέατρο Βασιλάκου, Προφ. Δανιήλ 3-5 Κεραμεικός τηλ. 210.3470707

Παραστάσεις
κάθε Τετάρτη 19.00, Πέμπτη 20.00, Παρασκευή 21.00,
Σάββατο 21.00, Κυριακή 20.00

Τιμές εισιτηρίων
20, 15 ευρώ (νεανικό, φοιτητικό)
Τετάρτη λαϊκή απογευματινή με γενική είσοδο 15 ευρώ

Πώληση εισιτηρίων:
Θέατρο Ακροπόλ Ιπποκράτους 9 -11, Θέατρο Βασιλάκου, www.ticketservices.gr και στο τηλ. 210-7234567,
καταστήματα Public

Το Θέατρο Τέχνης «Ακτίς Αελίου»

σας προσκαλεί στο θεατρικό αναλόγιο για τον Thomas Bernhard 

ΞΥΛΕΥΣΗ

Ένας ερεθισμός
το Σάββατο 19 και την Κυριακή 20 Ιανουαρίου στις 9.00 μμ
στο Θέατρο Τέχνης "Ακτίς Αελίου"

Ο συγγραφέας

Ο Αυστριακός συγγραφέας Thomas Bernhard γεννήθηκε το 1931 στο Χέερλεν της Ολλανδίας. Σε ηλικία δύο χρονών γύρισε στην Αυστρία, όπου μεγάλωσε ουσιαστικά κοντά στους παππούδες από τη μεριά της μητέρας του. Από το 1943 μπήκε εσωτερικός σε οικοτροφείο του Σάλτσμπουργκ. Το 1947 παράτησε το σχολείο και δούλεψε σε μπακάλικο ως το 1949 που προσβλήθηκε από φυματίωση. Πέρασε μέχρι και το 1950 σε σανατόριο. Τότε αρχίζει και γράφει. Από το 1951 ως το 1957 σπουδάζει μουσική, τραγούδι και υποκριτική στο Σάλτσμπουργκ. Παράλληλα ταξιδεύει στο εξωτερικό, κυρίως στη Μεσόγειο. Αρχίζει και δημοσιεύει από το 1953, αλλά αναγνωρίζει ως έργα του μόνο όσα δημοσίευσε από το 1963 και μετά. Για το συγγραφικό του έργο τιμήθηκε με πολλά βραβεία στην Αυστρία, στη Γερμανία και στη Γαλλία. Από το 1965 ζει αποτραβηγμένος στο αγρόκτημά του στο Όλσντροφ της Αυστρίας. Πεθαίνει εκεί από συγκοπή καρδίας το 1989.

Το έργο

Η Ξύλευση είναι η ιστορία ενός «ερεθισμού», η ιστορία ενός «καλλιτεχνικού δείπνου» στη Βιέννη. Ο συγγραφέας και αφηγητής κάθεται στη μπερζέρα και παρακολουθεί την ομήγυρη που περιμένει τον ηθοποιό του Μπουργκ, ο οποίος έχει υποσχεθεί ότι θα έρθει γύρω στις εντεκάμισι. Στο μεταξύ ο αφηγητής αναθυμάται την αυτόχειρα Γιοάνα, τη ζωή του μαζί της και με τον τρόπο αυτόν έρχεται αντιμέτωπος με τους ανθρώπους με τους οποίους συναναστρεφόταν κατά τη δεκαετία του ’50. Κάπου στη μέση της αφήγησης εμφανίζεται εντέλει ο ηθοποιός. Ο ηθοποιός του Μπουργκ φέρνει στην ομήγυρη το μήνυμα της φύσης και της φυσικής ζωής: «Δάσος, αυτοφυές δάσος, ξύλευση». Για τον αφηγητή, η φιλοσοφική αυτή στάση διαρκεί μόνο λίγες στιγμές. Ο ερεθισμός του μεγαλώνει, και τριγυρνά σαν παλαβός στη Βιέννη, την πόλη που μισεί, κι ωστόσο είναι γι’ αυτόν η καλύτερη πόλη, και συλλογίζεται τους κατοίκους της, που τους μισεί, κι ωστόσο είναι γι’ αυτόν οι καλύτεροι άνθρωποι.

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

Μετάφραση: Βασίλης Τομανάς
Σκηνοθετική επιμέλεια: Νίκος Σακαλίδης
Διαβάζει ο Θωμάς Βελισσάρης

Θέατρο Τέχνης «Ακτίς Αελίου»

Το Θέατρο Τέχνης «Ακτίς Αελίου» είναι μία αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία. Έχει στο ενεργητικό του 32 παραστάσεις, αφιερώματα στο έργο Ελλήνων λογοτεχνών, αναλόγια, σεμινάρια, εκθέσεις εικαστικών και θεατρικό εργαστήρι. Επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισμού και έχει την τιμή να συνεργάζεται εδώ και 12 χρόνια με σημαντικούς ανθρώπους από το χώρο των γραμμάτων και των τεχνών.

Πληροφορίες

Παραστάσεις: Σάββατο 19 και Κυριακή 20 Ιανουαρίου στις 9.00μμ.
Χώρος: Θέατρο Τέχνης «Ακτίς Αελίου» (Χριστοπούλου 12-Θεσσαλονίκη)
Κρατήσεις Θέσεων: 2310.229249

www.thomasbernhard.org

ΘΕΑΤΡΟ ΤΕΧΝΗΣ «ΑΚΤΙΣ ΑΕΛΙΟΥ»
Χριστοπούλου 12, Θεσσαλονίκη
2310. 229 249
aktisaeliou@gmail.com
www.aktisaeliou.gr
www.facebook.com/aktis.aeliou
www.facebook.com/groups/18354907900

"Ο ΠΑΤΕΡΑΣ"
video

του Αύγουστου Στρίντμπεργκ

Μετάφραση: Γκάτσος Νίκος
Σκηνοθεσία: Μελεμέ Λίλλυ
Σκηνικά: Δουνδουλάκη Ελένη
Κοστούμια: Δουνδουλάκη Ελένη
Μουσική: Χρονοπούλου Μαρίνα
Φωτισμοί: Αναστασίου Αλέκος

Διανομή

Ο Ίλαρχος: Γιάννης Φέρτης
Λάουρα: Μαρίνα Ψάλτη
Μάργκρετ: Έρση Μαλικένζου
Πάστορας: Φαίδων Καστρής
Γιατρός Εστερμαρκ: Δημήτρης Μυλωνάς
Βέρθα: Ιουλία Γεωργίου
Νιέντ: Παναγιώτης Νάτσης

Βοηθός σκηνοθέτη: Ελβίνα Μποτονάκη
Βοηθός σκηνογράφου: Μαρία Γίτσα

Το Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν, σε συμπαραγωγή με το ΔΗΠΕΘΕ Ρούμελης παρουσιάζει τον « Πατέρα » του Αυγούστου Στριντμπέργκ, σε σκηνοθεσία Λίλλυς Μελεμέ. Οι παραστάσεις θα παρουσι’αζονται από τις 23 Νοεμβρίου στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης (Πεσμαζόγλου 5).

Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα έργα του κορυφαίου Σουηδού δραματουργού, γραμμένο το 1887, το οποίο δικαίως χαρακτηρίζεται ως μια εκρηκτική σύγχρονη τραγωδία. Το αριστούργημα του Στρίντμπεργκ, με την συγκλονιστικά ωμή του γλώσσα, τον γυμνό και κοφτερό, σαν λεπίδι, διάλογο και τον καταιγιστικό του ρυθμό που παίρνει την μορφή χιονοστιβάδας, είναι αδύνατον να περιοριστεί μέσα στα ασφυκτικά πλαίσια ενός οικογενειακού δράματος. Τα συνθλίβει και τα ξεπερνά….

Ο Στρίντμπεργκ, ανατρεπτικός και σχεδόν αναρχικός και ο ίδιος – ένα κράμα μεγαλοφυΐας και τρέλας – τολμάει να αντικρύσει κατάματα την άβυσσο που χάσκει σκοτεινή και επικίνδυνη κάτω από το αστραφτερό, καθωσπρέπει περιτύλιγμα των κοινωνικών συμβάσεων. Με αφορμή το θέμα της πατρότητας που αμφισβητείται ο Στρίντμπεργκ σαρκάζει την τραγική μοίρα της ανθρώπινης ύπαρξης που αναζητά διαρκώς απαντήσεις σε προαιώνια ερωτήματα για το αληθινό νόημα της ζωής και το κλειδί του μυστηρίου του σύμπαντος. Ο Ίλαρχος λαχταρά απεγνωσμένα μια «μικρή πνοή αθανασίας», μία και μοναδική απόδειξη που θα δώσει κάποιο νόημα στην «φθαρτή του ύπαρξη». Αναζητά μια αλήθεια που όμως δεν θα μπορέσει ποτέ να του αποκαλυφθεί καθώς το μυστικό είναι καλά φυλαγμένο μέσα στα σπλάχνα της γυναίκας – μητέρας. Της γυναίκας που από σύντροφος γίνεται μισητός εχθρός, αλλά και ισάξιος αντίπαλος.

Στον «Πατέρα», ο Στρίντμπεργκ, δεινός ανατόμος της ανθρώπινης συμπεριφοράς και των μυστηρίων του υποσυνείδητου, αποτυπώνει έναν αδυσώπητο αγώνα εξουσίας μέχρι τελικής πτώσεως, έναν αγώνα ανάμεσα στο αρχέγονο θηλυκό ένστικτο και την κατασκευασμένη ανδρική λογική. Η σύγκρουση ανάμεσα στον Ίλαρχο και τη γυναίκα του Λάουρα, με αφορμή το μέλλον της κόρης τους Βέρθας, ξεπερνά τα όρια της απλής συζυγικής διαμάχης, ακόμα και της προαιώνιας και αρχετυπικής διαμάχης των δύο φύλων. Εξελίσσεται σε έναν σκληρό και ανελέητο αγώνα εξουσίας ανάμεσα σε δύο ισχυρότατους αντιπάλους. Μια απελπισμένη μονομαχία, που εξαρθρώνει τα θεμέλια της οικογενειακής εστίας και προκαλεί τριγμούς σε ολόκληρη τη σαθρή κοινωνία που την περιβάλλει, η οποία όντας ανίκανη να αντιδράσει συντάσσεται ανενδοίαστα με την πλευρά του νικητή. Είναι προφανές πως στον εξοντωτικό αυτό πόλεμο, που οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στον θάνατο, ένας μόνο νικητής μπορεί να υπάρξει: και αυτός θα είναι ο πιο ισχυρός.

ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ

Τετάρτη & Κυριακή, ώρα 20.00
Πέμπτη & Παρασκευή, ώρα 21.15
Σάββατο, ώρα 18.00 (απόγ.) και 21.15

Τιμές εισιτηρίων

Τετάρτη, Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο (απογευματινή)
Γενική είσοδος: 15 ευρώ
Φοιτητικό, νέοι κάτω των 25 ετών, άνεργοι (ΟΑΕΔ): 10 ευρώ

Σάββατο (βραδυνή) & Κυριακή Γενική είσοδος: 20 ευρώ
Φοιτητικό: 15 ευρώ
Νέοι κάτω των 25 ετών, άνεργοι (ΟΑΕΔ): 10 ευρώ

ΘΕΑΤΡΟ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΡΟΛΟΥ ΚΟΥΝ-Υπόγειο, Πεσμαζόγλου 5 Αθήνα
τηλ. ταμείου 210 3228706 (δυνατότητα τηλεφωνικής κράτησης θέσεων)
Ώρες και ημέρες λειτουργίας ταμείου: καθημερινά 10.00- 13.00 και 17.00-22.00

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΣ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ

Η Εταιρεία Μελέτης Ελληνικού Πολιτισμού κυκλοφορεί το νέο επιστημονικό περιοδικό νέος Ερμής ο Λόγιος. Πρόκειται για μια τετραμηνιαία έκδοση με αντικείμενο την ιστορία, τις ανθρωπιστικές επιστήμες και την τέχνη. Το πρώτο τεύχος ανοίγει με ένα εισαγωγικό κείμενο της Εταιρείας Μελέτης Ελληνικού Πολιτισμού, όπου δηλώνονται οι ιδεολογικές κατευθύνσεις της και ο χαρακτήρας του περιοδικού.

Το πρώτο μέρος του τεύχους με τον τίτλο περιλαμβάνει κείμενα ενδεικτικά των αντιλήψεων της συντακτικής ομάδας και των συνεργατών του περιοδικού. Ο Μιχάλης Μερακλής γράφει για τις ανθρωπιστικές σπουδές, ο Δημήτρης Μαυρίδης για την συνέχεια του ελληνισμού, ο Σπύρος Βρυώνης παραθέτει τις αντιλήψεις που επικρατούν στις κοινωνικές επιστήμες γύρω από το έθνος και τον εθνικισμό, ενώ ο Ερατοσθένης Καψωμένος αναφέρεται στην νεοελληνική κουλτούρα και το μεσογειακό πολιτισμικό πρότυπο.

Ακολουθεί ένα αφιέρωμα στην ελληνική Αναγέννηση, που προηγείται της ελληνικής επανάστασης του 1821. Περιλαμβάνονται 6 κείμενα: του Γιώργου Καραμπελιά (Η ελληνική Αναγέννηση), του Απόστολου Διαμαντή (Έθνος και λόγιοι στην Τουρκοκρατία), του Δημήτρη Καραμπερόπουλου (Το γνωστικό επίπεδο των ιατρικών γνώσεων κατά τη Νεοελληνική Αναγέννηση), του Στέφανου Μπεκατώρου (Ιωάννης Πρίγκος, εραστής των βιβλίων), του Αλέξανδρου Παπαδερού (Μετακένωσις) και του Τάσου Χατζηαναστασίου (Κοινοί τόποι στη βαλκανική λογοτεχνία της Τουρκοκρατίας).

Στο τρίτο μέρος υπάρχει μία ποικιλία κειμένων και θεματικών, ενδεικτικών των προθέσεων και των κατευθύνσεών μας. Ο Γιώργος Κοντογιώργης γράφει για την γνωσιολογία των συλλογικών ταυτοτήτων, η Παναγιώτα Βάσση αναλύει την θεώρηση της Ουτοπίας στο έργο του Κ. Παπαϊωάννου, ο Χρίστος Δάλκος γράφει για την ανάγκη υπέρβασης της νεωτερικής και μετανεωτερικής αντίληψης για την γλώσσα και την διδασκαλία της, ενώ ο Νίκος Βαρβατάκος αναφέρεται στον θεσμό των οικογενειακών επισκέψεων στην ελληνική σωφρονιστική νομοθεσία και την κοινωνική επανένταξη των κρατουμένων.

Το περιοδικό κλείνει με δύο βιβλιοκριτικές του Δημήτρη Μπαλτά, (Χριστιανισμός και Αναρχία του Ζακ Ελύλ και Το καλό και το κακό στην τέχνη και το Δίκαιο του Βασίλη Μαρκεζίνη), μία εκτενή παρουσίαση του βιβλίου του Α. Νταβούτογλου Το στρατηγικό βάθος: η θέση της Τουρκίας από τον Σπύρο Κουτρούλη και μία συζήτηση του Γιώργου Καραμπελιά με τον Βασίλη Καραποστόλη, γύρω από την ελληνική ιδιοπροσωπία, με αφορμή το βιβλίο του τελευταίου Διχασμός και Εξιλέωση.

Το εγχείρημα του Λόγιου Ερμή

Η εξάντληση μιας ιστορικής εποχής

Η «παγκοσμιοποίηση» θα ήθελε να επιβάλει την ομοιομορφοποίηση σε όλα τα πεδία της ανθρώπινης ζωής και να διαλύσει κάθε είδους συλλογική ετερότητα, εθνική, ιδεολογική, κοινωνική. Σύμφωνα με την κυρίαρχη ιδεολογική της «αφήγηση», έχει ήδη έλθει το «τέλος της ιστορίας» και, στο εξής, κάθε μορφή παλιάς συλλογικής ετερότητας θα υποκατασταθεί από μια και μόνη μορφή ετερότητας, την ατομική,

Αυτή η λογική, όμως, υφίσταται όλο και περισσότερες επικρίσεις αφού η ετερότητα αναδεικνύεται και πάλι στο προσκήνιο, αρχικώς μέσω της πολιτισμικής και εθνικής διαφοροποίησης, όπως τόσο εναργώς καταδεικνύει η άνοδος του Ισλάμ. Και όλα δείχνουν πως η παγκοσμιοποίηση ηττάται και στο οικονομικό πεδίο, καθώς η οικονομική πρωτοκαθεδρία της Δύσης απειλείται άμεσα από την οικονομική ενδυνάμωση της Ασίας.

Εξ άλλου η οικονομική αποτελεσματικότητα της διευρυνόμενης κλίμακας των ανταλλαγών, των «οικονομιών κλίμακας» και των μεγάλων πληθυσμιακών συγκεντρώσεων, τίθεται αυτή καθεαυτή υπό αμφισβήτηση. Αν, δε, συνυπολογίσουμε και το οικολογικό και κοινωνικό κόστος της παγκοσμιοποίησης, από τις τεράστιες δαπάνες που απαιτούνται για την οικολογική διαχείριση των καταστροφών που προκαλεί η «ελεύθερη οικονομία», έως τα ναρκωτικά, τις φυλακές, την ανασφάλεια, τα προβλήματα υγείας, τότε το συμπέρασμα είναι αδιαμφισβήτητο: Η παγκοσμιοποίηση, με την ξέφρενη και ανεξέλεγκτη μορφή της, αποτελεί ήδη φραγμό στην ίδια την βιωσιμότητα της οικονομίας και θα πρέπει να αντικατασταθεί από μια νέα οικονομική μορφή, διότι το μικρό και το εγγύς παρουσιάζουν μεγαλύτερη οικονομική, οικολογική και κοινωνική αποδοτικότητα από ό,τι το τεράστιο και το απομακρυσμένο.

Η υπέρβαση της αποσύνθεσης και της παρακμής θα επιτευχθεί στην αναβάθμιση του τοπικού, της μερικότητας, της ιδιαιτερότητας, του εθνικού και του περιφερειακού, που όμως δεν αρνείται την επικοινωνία με τον υπόλοιπο κόσμο, δεν αρνείται μια μορφή «παγκοσμιότητας», αλλά προωθεί μιαν οικουμενικότητα δηλαδή ανάπτυξη των παγκόσμιων σχέσεων ιδίως στο επίπεδο της εκπαίδευσης, της επικοινωνίας, της πληροφόρησης – με ταυτόχρονη επιβεβαίωση της διαφοροποίησης.

Συνέπεια της πολιτικής και κοινωνικής παρακμής που ζήσαμε τις ακροτελεύτιες δεκαετίες του περασμένου αιώνα υπήρξε και η γενίκευση της ιδεολογίας του «τέλους»: Τέλος του σοσιαλισμού, τέλος της διαίρεσης σε στρατόπεδα, εξάντληση της οικολογικής ισορροπίας του πλανήτη, τέλος του έθνους-κράτους και του κράτους πρόνοιας, τέλος του ανθρώπου ως φυσικού δημιουργήματος και είσοδος στην εποχή των τεχνητών «προσθηκών».

Και φυσικά, το τέλος των ιδεολογιών και όλα τα συμπαρομαρτούντα: Το τέλος της ιστορίας. Και ο κατάλογος μπορεί να είναι χωρίς… τέλος! Το έσχατο καταφύγιο του σύγχρονου ανθρώπου, ο έρωτας, έπαψε να μοιάζει έρωτας και εισήλθε στη δικαιοδοσία της φαντασμαγορίας της virtual reality.

Κατά συνέπεια, δεν βρισκόμαστε μόνο στο τέλος μιας εποχής, αλλά σε ένα σταυροδρόμι της ανθρώπινης ιστορίας: Η μόνη πιθανή αντίσταση, ή ίσως και η ανατροπή αυτού του παγκόσμιου ενοποιημένου εμπορευματικού συστήματος, μπορεί να προέλθει από την ανάδειξη ενός διαφορετικού συστήματος αναγκών, που θα έχει τέτοια ισχύ και καθολικότητα ώστε να ανατρέψει το κυρίαρχο εμπορευματικό σύστημα· ενός συστήματος αναγκών με νέες ανθρωπολογικές και οντολογικές διαστάσεις.

Το λυκόφως του νεοέλληνα ανθρώπου;

Τα τελευταία ογδόντα χρόνια υπήρξαν καταλυτικά. Οι Έλληνες ξεριζώθηκαν από χώρους στους οποίους είχαν ζήσει για χιλιάδες χρόνια. Μικρά Ασία, Κωνσταντινούπολη, Βαλκάνια, Πόντος, Μαύρη Θάλασσα. Είτε στριμώχτηκαν στην ασφυκτική φυλακή της μετριοκρατικής «ψωροκώσταινας», είτε ταξίδεψαν σε μακρινούς και υπερπόντιους τόπους ως μετανάστες και ως ναυτικοί, μακριά από τον ιστορικό χώρο τους, εκείνον της Μεσογείου. Η δύναμή τους, το εμπόριο, μεταβλήθηκε σε αχίλλειο πτέρνα τους, σε παρασιτισμό και σε αιτία του ξεριζώματός τους την περίοδο των συμπαγών και ομοιογενών εθνικών κρατών. Οι κοινότητες τους, είτε στον ορεινό αγροτικό χώρο, είτε στο πολυεθνικό μωσαϊκό της Μεσογείου, αποσυντέθηκαν και αντικαταστάθηκαν από ηδονοβλεπτική σχέση με τον βασιλιά-τηλεόραση. Οι πόλεις και τα χωριά μας που, κάποτε, σε ευτυχέστερες στιγμές, γέννησαν το μέτρο και την αρμονία, έχουν μεταβληθεί σε άθλια εξαμβλώματα, αγχωτικά, γελοιογραφικά χρησιμοθηρικά, αντανακλώντας όλη την ερήμωση και την ασχήμια μας. Εκεί πλέον κυριαρχεί ο βιασμός του μέτρου και η περιφρόνηση μιας φύσης. Ακόμα και η ριζωμένη στη γη, και κατά τεκμήριο στην παράδοση, αγροτιά έχασε την αγάπη για το δημιούργημά της, τους ίδιους τους καρπούς της γης, και «ενισχύει» τα προϊόντα με λιπάσματα, φυτοφάρμακα και ορμόνες, μολύνοντας θάλασσες και ποτάμια.

Και αν σε ολόκληρη τη διαδρομή του το ελληνικό κράτος υπήρξε αδιαλείπτως ελλειμματικό, σήμερα φθάσαμε στο μη περαιτέρω. Η βιομηχανία και η αγροτική παραγωγή μειώνονται σε απόλυτα μεγέθη, ενώ για την πληρωμή των δανείων καταβάλλουμε πάνω από το 20% του εθνικού εισοδήματος. Και αυτοί που καλούνται να πληρώσουν δεν είναι η παρασιτική άρχουσα τάξη, δεν είναι οι διεφθαρμένες ελίτ της πολιτικής, των ΜΜΕ και της «διανόησης», αλλά οι μισθωτοί, οι συνταξιούχοι, οι «μικρομεσαίοι». Και τέλος ήρθε και το αναπόφευκτο επιστέγασμα, η παράδοση στο ΔΝΤ, τη Γερμανία των τραπεζιτών και η εκπτώχευση των Ελλήνων.

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες δεν μπορεί καν να γίνει λόγος για οποιαδήποτε εθνική πολιτική ή έστω για στοιχειώδη αυτονομία. Παράλληλα, η κατάσταση περιπλέκεται περισσότερο με τη νέα «μεγάλη μετανάστευση των λαών», με την είσοδο πολλών εκατοντάδων χιλιάδων ξένων εργατών και μεταναστών σε μία εικοσαετία.

Τα τριάντα πέντε χρόνια της μεταπολίτευσης έχουν ομογενοποιήσει το πολιτικό προσωπικό και τις ελίτ. Μερικές χιλιάδες άνθρωποι, πολιτικοί, δημοσιογράφοι, διαχειριστές, διανοούμενοι, νέμονται εξίσου, ή σχεδόν εξίσου, την εξουσία, άσχετα με το κόμμα ή την «παράταξη» που ανήκουν. Και το επιστέγασμα, η σκιά του τουρκικού νεο-οθωμανισμού –που απειλεί να μας μεταβάλει σε κράτος υποχείριο όχι μόνο της Ουάσινγκτον και των Βρυξελλών αλλά και της Άγκυρας– πέφτει επάνω μας όλο και πιο απειλητική.

Η «αποστασία» των διανοουμένων

Ίσως σημαντικότερη από την έκπτωση της πολιτικής είναι η γενικευμένη «αποστασία» και απαξίωση των διανοουμένων. Πρόκειται για ένα φαινόμενο καθολικό στον Δυτικό Κόσμο. Οι διανοούμενοι, άλλοτε «συνείδηση», τουλάχιστον εν μέρει των λαών τους (Ζολά ή Ντοστογιέφσκι, Τόμας Μαν ή Ζαν Πωλ Σαρτρ, Γκράμσι ή Καμύ), πρωτοπόροι στα νέα πολιτιστικά και πολιτικά ρεύματα, αντίπαλοι, ή τουλάχιστον επικριτικοί, προς την εξουσία, σήμερα έχουν σιγήσει. Αντίθετα, έχουν μεταβληθεί σε θεράποντες της εξουσίας, σε αστέρες των τηλεοπτικών μέσων και σε φορείς της κυβερνητικής πολιτικής των χωρών τους.Ο Μπερνάρ Ανρί Λεβύ και οι πρώην μαοϊκοί στη Γαλλία λάνσαραν μια από τις πιο αντιδραστικές εκδοχές του «αντιολοκληρωτισμού», ενώ ακόμα κι ο Αντόνιο Νέγκι εκθειάζει τα αγαθά της «Αυτοκρατορίας», όπως έκανε παλιότερα ο συγγραφέας του «Τρίτου Κύματος», ο Άλβιν Τόφλερ, στις ΗΠΑ.

Για τον ελληνισμό τα πράγματα ήταν σχεδόν πάντοτε προβληματικά. Οι επαναστάτες της Φιλικής Εταιρείας θα παραγκωνιστούν από τους Φαναριώτες, ενώ οι φυσικοί φορείς της επανάστασης, ο Κολοκοτρώνης, ο Μακρυγιάννης, ο Οδυσσέας Ανδρούτσος, θα έχουν ανάγκη από «γραμματικούς» για να μπορούν να επικοινωνήσουν. Αγωνιστές και «διανοούμενοι» θα αποτελέσουν δύο διαφορετικά, και ορισμένες φορές διαχωρισμένα, υποκείμενα. Οι συνέπειες υπήρξαν ανυπολόγιστες: Η επανάσταση του ’21 θα σωθεί στο τέλος ως εκ θαύματος. Το ίδιο θα συμβεί στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Αγωνιστές σαν τον Άρη Βελουχιώτη θα εκφράσουν το λαϊκό επαναστατικό αίσθημα, ενώ οι «πολιτικοί καθοδηγητές» του ΚΚΕ θα κρατήσουν την πολιτική ηγεμονία και θα οδηγήσουν με τραγικό τρόπο το αντιστασιακό κίνημα στον αυτοχειριασμό, και τα «μακεδονικά» παραληρήματα. Στην περίπτωση του αγώνα για την αυτοδιάθεση της Κύπρου, το 1954-59, αυτή η «αποστασία» θα πάρει τραγικές διαστάσεις και το μεγαλύτερο κόμμα της νήσου, το ΑΚΕΛ, θα εγκαταλείψει τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα.

Αυτή η διχοτόμηση ανάμεσα στον λαό και τη διανόηση μπορεί να αναχθεί στην… ελληνιστική εποχή, με την εμφάνιση του γλωσσικού διμορφισμού ανάμεσα στην αττικίζουσα των λογίων και την κοινή ελληνική. Θα γίνει δε εντονότερη μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης. Οι κοσμικοί ή οι «εκσυγχρονιστές» διανοούμενοι θα φύγουν προς τη Δύση, ενώ οι κληρικοί «διανοούμενοι» θα μείνουν στην Ανατολή, διατηρώντας μια αμφίσημη –σωστική της παράδοσης και ταυτόχρονα «σκοταδιστική»– ηγεμονία πάνω στον ελληνικό λαό. Και το ίδιο σενάριο θα επαναλαμβάνεται για πολλά χρόνια πριν και μετά τη δημιουργία του ελληνικού κράτους: οι «φωταδιστές», μαζί με την επανάσταση, τον διαφωτισμό και την εισαγωγή των νέων επιστημών, θα εισαγάγουν και τη λατρεία προς τη Δύση και από την άλλη οι «σκοταδιστές» της Ανατολικής παράδοσης, κυρίως κληρικοί, κηρύττουν την επιμονή στην ανατολική παράδοση, Οι προσπάθειες του Καταρτζή, του Ρήγα Βελεστινή, της Φιλικής Εταιρείας, του Σκουφά, που θα επιχειρήσουν να συνθέσουν τις δύο παραδόσεις και θα οραματιστούν μια ομοσπονδιακή Βαλκανική, θα αποτελέσουν την εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα.

Η «ανατολική» παράδοση θα δώσει τον Κοσμά τον Αιτωλό, τον Παπαδιαμάντη και τον Θεόφιλο, τον Κολοκοτρώνη, το δημοτικό τραγούδι και τον Μακρυγιάννη ή τον Βελουχιώτη. Η παράδοση του διαφωτισμού θα δώσει τον Κοραή, τον Κάλβο και τον Σολωμό, τον Σκληρό και τον Κορδάτο, τον Βενιζέλο και τον Ψυχάρη, για να εκφυλιστεί σήμερα στους αναπαραγωγικούς ακαδημαϊκούς διανοούμενους. Η «γενιά του ’30» θα επιχειρήσει, στο πεδίο της δημιουργίας, να υπερβεί τη διχοτόμηση «φωταδισμού-σκοταδισμού». Τέλος μορφές διανοουμένων, όπως εκείνες του Ρήγα Φεραίου, του Νικόλαου Σκουφά, ή του Σταύρου Καλλέργη, του Ανδρέα Ρηγόπουλου, του Γρηγόρη Πανά, του Νίκου Γιαννιού και του Καραβίδα που θα προσπαθήσουν, τουλάχιστον με την πρακτική τους δραστηριότητα, να άρουν αυτή την αντίφαση, θα παραμείνουν περιθωριακές και θα πνιγούν μέσα σε αυτή τη γενικευμένη αντίθεση ανάμεσα σε δυτικόφρονες «φωταδιστές» και ανατολικούς «σκοταδιστές».

. Μετά τη μεταπολίτευση οι καταδιωκόμενοι στο παρελθόν αριστεροί διανοούμενοι θα μεταλλαγούν, σταδιακώς, κατά μεγάλο μέρος, σε ομοτράπεζους της κατεστημένης ελίτ, και θα καταλάβουν ηγεμονικές θέσεις στους θεσμούς. Εξάλλου, ακόμα και όσοι θα ήθελαν να ακολουθήσουν μια διαφορετική λογική υποχρεώνονται είτε να περιθωριοποιηθούν είτε να κάνουν μια σειρά από συμβιβασμούς. Διότι πλέον η οποιαδήποτε χρηματοδότηση της έρευνας έχει εκχωρηθεί από το ελληνικό κράτος στην Ε.Ε. και τους ιδιώτες σπόνσορες, μεταβάλλοντας τους πάντες σε επαίτες προγραμμάτων.

Ιδιαίτερα, μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, όταν ο νέος πολικός αστέρας της συντριπτικής πλειοψηφίας της ελληνικής διανόησης έγινε η «Ευρώπη», μεταβλήθηκαν κατά μεγάλο μέρος τους σε θιασώτες του εμπορευματικού/παρασιτικού εκσυγχρονισμού, του «αντιεθνικισμού», σε κόλακες της εξουσίας και των ποικίλων συγκροτημάτων. Από εκφραστές του δυτικού διαφωτισμού, έστω αναπαραγωγικά, σε προπαγανδιστές του πλέον ξέφρενου καταναλωτικού μιμητισμού.

Τέλος, σήμερα, όταν αδυνατίζουν οι δεσμοί και τα οικονομικά οφέλη από τη Δύση, ένα μέρος της προετοιμάζεται για μια νέα «ιστορική στροφή» προς την Τουρκία και τον νεο-οθωμανισμό, εξ ου και η αναθεώρηση της ιστορίας, η υποβάθμιση ή η συκοφάντηση της Επανάστασης του ’21, ο εκθειασμός της οθωμανικής «πολυπολιτισμικότητας» και «ανοχής».

Υπάρχουν βέβαια και διαφορετικές φωνές, αρκετές, σημαντικές αλλά διάσπαρτες. Τις περισσότερες θα τις συναντήσει κανείς σε τομείς της τέχνης της λογοτεχνίας ή της μουσικής και πιο πρόσφατα της ιστορικής έρευνας, όπου εκφράζεται περισσότερο η «ψυχή» ενός λαού.

***

Η ανάγκη ενός άλματος

Γ ια να συμμετάσχουμε όμως σε ένα τέτοιο εγχείρημα, θα πρέπει να δρομολογήσουμε πολιτιστικές, οικονομικές, κοινωνικές, πολιτικές κινήσεις που να κατατείνουν στη διαμόρφωση μιας αληθινά νέας τάξης πραγμάτων, στην οποία το κέντρο βάρους της ανάπτυξης θα μεταφερθεί από το κέντρο στην περιφέρεια σε αντίθεση με το κυρίαρχο χρησιμοθηρικό, παρασιτικό και αντιοικολογικό μοντέλο· που θα αναδεικνύει μια διαφορετική αντίληψη για τη δημοκρατία στο επίπεδο της παραγωγής και των θεσμών, ενισχύοντας τις μορφές άμεσης δημοκρατίας· που θα ενθαρρύνει την κοινωνική και λαϊκή συμμετοχή στον τομέα της παραγωγής, και δεν θα εξοντώνει τα μικροϊδιοκτητικά στρώματα, αλλά θα προσπαθεί να τα ενσωματώσει σε μια κατεύθυνση κοινοτιστικής αλληλεγγύης.

Μια αντίληψη η οποία θα επιχειρήσει να διαμορφώσει μια νέα απάντηση στη σχέση ισότητας και ελευθερίας, πάνω στην οποία σκόνταψαν μέχρι σήμερα όλες οι εναλλακτικές κοινωνικές απόπειρες. Ένα κοινωνικά συνεκτικό και οικολογικά βιώσιμο μοντέλο κοινωνίας, αποτελεί ανάγκη συλλογικής επιβίωσης και όχι μόνο πρόταση ζωής για άτομα, ομάδες, τάξεις και περιφέρειες.

Μια αντίληψη που θα αναδεικνύει, την εποχή της επικοινωνιακής επανάστασης, μια νέα οπτική για την παιδεία, θα απορρίπτει τον ισοπεδωτικό και εκθεμελιωτικό της ελληνικής παράδοσης «εκσυγχρονισμό», θα υπερβαίνει τον ελιτισμό του «τρίτου κύματος» και της αυξανόμενης κοινωνικο-εκπαιδευτικής διαφοροποίησης, χωρίς να αρνείται μια δημοκρατική –οριοθετημένη οικολογικά και κοινωνικά– χρήση της τεχνολογίας, της επικοινωνίας και της βιοτεχνολογίας.

Όμως για να γίνει κάτι τέτοιο ή έστω να αποπειραθούμε αλλαγές προς αυτή την κατεύθυνση, πρέπει να ενισχυθούν οι κάθε είδους πρωτοβουλίες:

Πρωτοβουλίες πολιτιστικές για ανάπτυξη μιας εντόπιας κουλτούρας η οποία δεν θα είναι επαρχιώτικη, αλλά θα διαθέτει στοιχεία οικουμενικότητας, όπως έκανε η ποίηση ενός Καβάφη, ή ενός Σεφέρη, η μουσική ενός Χατζηδάκι.

Στην οικονομία, το διαφορετικό πρότυπο στο εσωτερικό της χώρας μπορεί να είναι πραγματοποιήσιμο μόνο με την ενίσχυση της αυτονομίας μας και τη συνεργασία με τις γειτονικές βαλκανικές χώρες. Η ενίσχυση της οικονομικής αυτάρκειας και της αυτοπαραγωγής, σε πλήρη αντίθεση με τη θεωρία της αυξανόμενης διασποράς της παραγωγής σε πλανητικό επίπεδο, θα οδηγήσει σε ένα οικονομικό μοντέλο πιο αποδοτικό, στο οικολογικό, στο ανθρώπινο αλλά και το οικονομικό πεδίο.

Είναι αλήθεια πως σε όλους τους τομείς παρατηρούνται πρωτοποριακές κινήσεις, έστω και αν δεν είναι αρκετές για να αναστρέψουν τη γενική εικόνα της παρακμής. Όμως κάθε πρωτοβουλία και κίνηση στον τομέα των ιδεών, της οικονομίας, της τέχνης, παραμένει περιθωριακή καθώς δεν ενισχύεται στο πολιτικό και το εκπαιδευτικό-παιδευτικό πεδίο, όπου αντίθετα κυριαρχεί ένα γερασμένο, ραγιάδικο και αναποτελεσματικό σύστημα και μια ρουτινιάρικη διανόηση.

Η σύγκρουση για τον πολιτισμό

Σ τη σφαίρα του πολιτισμού και της ιδεολογίας πρέπει να δοθεί μια αποφασιστική μάχη· εξ άλλου στην Ελλάδα ο κύριος στόχος της στρατηγικής της υποταγής είναι η ιστορία ο πολιτισμός, η επιστημονική παραγωγή, η παράδοση. Αυτή η επιλογή είναι εύλογη. Η Ελλάδα δεν διαθέτει ούτε μεγάλη έκταση, ούτε μεγάλο πληθυσμό, ούτε στρατηγικούς οικονομικούς πόρους. Κατά συνέπεια, ο ισοπέδωσή της διέρχεται, υποχρεωτικά, από τη ριζοτόμηση της ιστορίας, του πολιτισμού της αυτόνομης επιστημονικής παραγωγής, της παράδοσής της.

Αν οι Έλληνες –ένας μικρός λαός με μεγάλη ιστορική παράδοση και πολιτισμό– χάσουν τη μάχη της γλώσσας, της ιστορίας και του πολιτισμού, τότε θα έχουν χάσει τα πάντα. Γι’ αυτό είναι καιρός να οργανωθεί πιο συστηματικά η Αντίστασή απέναντι στον καθολικό πολιτιστικό εξανδραποδισμό μας.

Και η συντριπτική πλειοψηφία του ελληνικού λαού συμφωνεί μαζί μας, καθώς και ένας σημαντικός αριθμός ακαδημαϊκών δασκάλων, εκπαιδευτικών της μέσης και στοιχειώδους εκπαίδευσης, καλλιτεχνών, δημιουργών, συγγραφέων, δημοσιογράφων.

Και διαθέτουμε προτάσεις που θα πρέπει να προσαρμόσουμε στη σύγχρονη πραγματικότητα: Σε μια εποχή όπου η κρίση της παγκοσμιοποίησης και της χρησιμοθηρικής και εργαλειακής λογικής, οδηγεί σε τεράστια σύγχυση ολόκληρο τον πλανήτη, ακόμα και κοινωνίες που μέχρι χθες εθεωρούντο αποικιοκρατούμενες ή υποδεέστερες, αποκτούν τη δυνατότητα να διατυπώσουν τη δική τους αντίληψη για μια νέα, μη εξουσιαστική, οικουμενικότητα.

Έχουμε ανάγκη από ένα ευρύτερο πολιτιστικό και ιδεολογικό κίνημα που θα μεριμνά για τη γλώσσα, την ιστορία, τον πολιτισμό και το περιβάλλον, που αποτελεί συνάμα και την οικουμενική πρόταση μας, παίρνοντας βεβαίως στοιχεία και προτάσεις από άλλους πολιτισμούς, εντάσσοντάς τες όμως με δημιουργικό τρόπο στη δική μας παράδοση.

Σε ένα τέτοιο κίνημα θα πρέπει να ενταχθούν όλοι όσοι αγωνιούν, μεριμνούν και ενδιαφέρονται για την επιβίωσή μας ως διακριτού υποκειμένου και ως πρότασης πολιτισμού που μπορεί να προσφέρει σε μια νέα δημιουργική οικουμενικότητα.

Ένα βήμα, ανάμεσα στα άλλα, είναι και η συγκρότηση της Εταιρείας Μελέτης Ελληνικού Πολιτισμού, που σκοπεύει να αναλάβει ένα συστηματικό έργο σε τομείς όπως η ιστορία, η γλώσσα, ο λαϊκός και λόγιος πολιτισμός, η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, η σχέση με άλλους πολιτισμούς, με στόχο να οργανώνει ημερίδες, συνέδρια και συναντήσεις, να παρεμβαίνει στο Διαδίκτυο και τον Τύπο.

Μετά την έκδοση της ιδρυτικής μας διακήρυξης, –βασικά στοιχεία της οποίας συνοψίσαμε στις σελίδες που προηγήθηκαν– το πρώτο αποφασιστικής σημασίας βήμα της Εταιρείας είναι η έκδοση του περιοδικού της, του «νέου Λόγιου Ερμή».

Ο «νέος Λόγιος Ερμής» παραπέμπει –και εμπνέεται– εμφανώς και εμφαντικά στο σημαντικότερο συλλογικό πνευματικό όργανο του αναγεννώμενου ελληνισμού, τον Λόγιο Ερμή της Βιέννης, που εκδιδόταν από το 1811 έως το 1821 και έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στην πνευματική προετοιμασία της ελληνικής παλιγγενεσίας.

Επειδή αποτελεί πλέον κοινή διαπίστωση πως ο παλιός διαφωτισμός εξαντλήθηκε, μετεξελίχθηκε σε εργαλειακό διαφωτισμό, σε μηχανισμό επιστημονικού τεχνοκρατικού σκοταδισμού, κοινωνικού ολοκληρωτισμού και ιδεολογικής χειραγώγησης, το περιοδικό μας δεν μπορεί παρά να στοχεύει σε έναν κυριολεκτικά νέο «διαφωτισμό», μία σύνθεση ορθολογισμού και ρομαντισμού, η οποία θα επιδιώκει παράλληλα την αναγκαία πνευματική αναγέννηση του ελληνισμού. Μια πνευματική αναγέννηση που δεν θα εδράζεται ούτε την «μετακένωση» του,–ούτως ή άλλως εξαντληθέντος πλέον– δυτικού «παραδείγματος» στην καθ’ ημάς πραγματικότητα, ούτε θα προσφεύγει απλώς στην αστείρευτη ελληνική παράδοση, από την αρχαιότητα και το Βυζάντιο έως την τουρκοκρατία και τη γενιά του ‘30, αλλά θα επιχειρεί τον «εκσυγχρονισμό» αυτής της παράδοσης στη σημερινή πραγματικότητα. Διότι απέναντι στο δίλημμα εισαγόμενος εκσυγχρονισμός ή παρελθοντολογική εμμονή στην παράδοση, το ανολοκλήρωτο αίτημα της ελληνικής ιδεολογίας και κοινωνίας, ο αυθεντικός «καημός της ρωμιοσύνης», παραμένει η αυθεντική σύνθεση της παράδοσης μας με τις απαιτήσεις του σύγχρονου κόσμου. Χρειάζεται δηλαδή ένας «εκσυγχρονισμός της δικής μας παράδοσης», μια σύγχρονη θέαση του κόσμου, εκκινώντας από την ιδιαίτερη οπτική γωνία της ελληνικής οικουμένης. Σε αυτή την κατεύθυνση στρατεύεται το νέο περιοδικό που θέλει να είναι ένα μαχητικό επιστημονικό έντυπο στον τομέα της ιστορίας, της γενικότερα των ανθρωπιστικών επιστημών, της τέχνης, της οικολογίας και το οποίο βέβαια δεν θα περιορίζεται μόνο σε θέματα άμεσα ελληνικού ενδιαφέροντος. Ένα περιοδικό που θέλει να συνδυάζει την επιστημονική επάρκεια με την μαχητικότητα και την «ευρυχωρία», δηλαδή τον πλουραλισμό των απόψεων.

Πρέπει να ξαναπιάσουμε το νήμα της διαμόρφωσης μιας σύγχρονης ελληνικής απάντησης στις προκλήσεις του 21ου αιώνα, από εκεί που το άφησαν οι γενιές του ’30, της Εθνικής Αντίστασης και του ’60, ο Γιώργος Σεφέρης και ο Οδυσσέας Ελύτης, ο Κωνσταντίνος Δημαράς και ο Κώστας Παπαϊωάννου, ο Κορνήλιος Καστοριάδης και ο Δημήτρης Πικιώνης, ο Νίκος Εγγονόπουλος και ο Καραβίδας, ο Κόντογλου και ο Συκουτρής, ο Αναγνωστάκης και ο Κύρου, ο Πεντζίκης ο Βακαλόπουλος και ο Χατζιδάκης, για να αναφερθούμε μόνον σε κάποιους από εκείνους που δεν βρίσκονται πλέον μαζί μας. Τίποτε λιγότερο και τίποτε περισσότερο.

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ
ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΕΟΥΣ 37, 106 77 Αθήνα
τηλ.: 210 3826319 fax: 210 3839930
email: logiosermis@emep.gr

Η Γιασμίνα Ρεζά, από τις πιο φωτεινές, δραστήριες και διεθνώς αναγνωρισμένες φωνές της σύγχρονης γαλλικής κουλτούρας, έρχεται στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών τιμώντας την με μία από τις σπάνιες δημόσιες εμφανίσεις της. Θα συζητήσει με τον δημοσιογράφο και συγγραφέα Γιώργο Αρχιμανδρίτη.

Τα θεατρικά της έργα, όπως το Art, το Le Dieu du carnage (Ο Θεός της σφαγής), το Conversations après un enterrement (Συζητήσεις μετά από μία κηδεία) και πολλά άλλα, μεταφράστηκαν και ανέβηκαν σε 35 γλώσσες –επανειλημμένα και στην Ελλάδα– χαρίζοντάς της διεθνή φήμη και πολλά βραβεία: το Molière, δύο φορές, το Μεγάλο Βραβείο Θεάτρου της Γαλλικής Ακαδημίας, αλλά και τα πιο σημαντικά βραβεία του αγγλόφωνου κόσμου: δύο Laurence Olivier Award και δύο Tony Award.

Παίχτηκαν μάλιστα στα καλύτερα θέατρα του κόσμου: στο Royal Shakespeare Theatre, στο Royal National Theatre, στο Berliner Ensemble, στη βερολινέζικη Schaubühne, στο Burgtheater της Βιέννης. Κάποια διασκευάστηκαν και για τον κινηματογράφο, όπως το Une pièce espagnole (που κυκλοφόρησε με τον τίτλο Chicas και με πρωταγωνίστρια την Κάρμεν Μάουρα), αλλά και το Ο Θεός της σφαγής, που βγήκε πριν από μερικούς μήνες στις αίθουσες με τον τίτλο Carnage, σκηνοθετημένο από τον Ρομάν Πολάνσκι, και το οποίο της απέφερε, από κοινού με τον σκηνοθέτη, το Βραβείο Cesar καλύτερης διασκευής σεναρίου.

Η Γιασμίνα Ρεζά, η οποία σπούδασε θέατρο και κοινωνιολογία και έκανε αρχικά καριέρα ως ηθοποιός, ασχολήθηκε την τελευταία δεκαπενταετία και με το μυθιστόρημα, γράφοντας έξι έργα μυθοπλασίας. Το πιο πρόσφατο, L’aube, le soir ou la nuit (στα ελληνικά κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις της Εστίας με τον τίτλο Αυγή, βράδυ ή νύχτα είναι ένα είδος βιογραφίας του Νικολά Σαρκοζί, τον οποίο η Γιασμίνα Ρεζά ακολουθούσε όπου πήγαινε στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας του, το φθινόπωρο του 2006.

Στα ελληνικά κυκλοφορούν επίσης τα βιβλία Ο Θεός της σφαγής (Εστία) και Λόγια που δεν είπαμε ποτέ (Ψυχογιός).

Στη συζήτηση η συγγραφέας θα μιλήσει για όλη αυτή την πλούσια πορεία της, για το θέατρο, τη γραφή, τις ρίζες της που φτάνουν μέχρι τη Ρωσία, το Ιράν και την Ουγγαρία, αλλά και για τη γνωριμία της με τον σκηνοθέτη Ρομάν Πολάνσκι και την κινηματογραφική περιπέτεια των έργων της.

Είσοδος ελεύθερη με σειρά προτεραιότητας. 
Η διανομή των δελτίων εισόδου ξεκινά μία ώρα πριν από την εκδήλωση.

http://www.sgt.gr