2 & 3 Ιουλίου 2013 στην Πάφο και στη Λευκωσία συμμετοχή της παράστασης στο φεστιβάλ μετά από εισήγηση του THEATRE CULTURES
“ Γεννήθηκα για ν’αγαπώ, όχι για να μισώ ”
«Αντιγόνη» του Σοφοκλή
Adel Hakim
Εθνικό Θέατρο Παλαιστίνης
Théâtre d'Ivry Antoine Vitez
http://www.theatre-quartiers-ivry.com
παράσταση στα αραβικά
με μετάφραση σε υπέρτιτλους
Σκηνοθεσία: Adel Hakim
Σκηνογραφία, Φωτισμοί: Yves Collet
Μουσική: Trio Joubran
Αραβικό κείμενο: Abd El Rahmane Badawi
Ποίημα Πάνω στη γη ετούτη: κείμενο και φωνή του Mahmoud Darwich
Βοηθός σκηνοθέτη: Raymond Hosni
Κοστούμια: Shaden Salim
Βίντεο: Matthieu Mullot και Pietro Belloni
Φωτογραφίες: Nabil Boutros
Κατασκευή σκηνικού: Abd El Salam Abdo, σε συνεργασία με το εργαστήριο: Jipanco
Χειριστής φώτων: Léo Garnier
Τεχνικός ήχου: Nicolas Favière
Τεχνικός σκηνής: Antoine Raulin
Αμπιγιέρ: Dominique Rocher
με τους ηθοποιούς του ΕΘΝΙΚΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗΣ (Ιερουσαλήμ)
Hussam Abu Eisheh…..……………. Κρέων
Alaa Abu Garbieh..……. Αίμονας, Χορός
Kamel Al Basha…Αγγελιοφόρος, Χορός
Mahmoud Awad………. Τειρεσίας, Χορός
Yasmin Hamaar………. Ευρυδίκη, Ισμήνη
Shaden Sali………….…..…………. Αντιγόνη
Daoud Toutah……..……. Φρουρός, Χορός
Η γη και το τείχος
Γιατί μια Παλαιστίνια Αντιγόνη;
Επειδή το έργο μιλάει για τη σχέση του ανθρώπου με τη γη, για την αγάπη που νιώθει κάθε άτομο για τη γεννέτειρά του, για το δέσιμό του με τη γη. Επειδή ο Κρέοντας, τυφλωμένος από τους φόβους και την ισχυρογνωμοσύνη του, απαγορεύει τον ενταφιασμό ενός νεκρού μέσα στη γη που τον γέννησε. Κι επειδή καταδικάζει την Αντιγόνη σε εγκλωβισμό. Κι επειδή, μετά τις προφητείες του Τειρεσία και το θάνατο του ίδιου του του γιού, ο Κρέοντας αντιλαμβάνεται τελικά το λάθος του και παίρνει την απόφαση να επανορθώσει την αδικία που διέπραξε.
Μια βαθιά κατανόηση της τραγωδίας
Αυτό που με εντυπωσίασε, από τις πρώτες κιόλας πρόβες, είναι η οικειότητα και το βάθος της κατανόησης του πνεύματος του Σοφοκλή και της Ελληνικής Τραγωδίας από την παλαιστινιακή καλλιτεχνική ομάδας και πρωτίστως από τους ηθοποιούς. Άλλωστε, όπως είπε με πολύ χιούμορ κάποια μέρα και ο Husam Abu Eishah που ερμηνεύει το ρόλο του Κρέοντα: “Καταλαβαίνουμε το Σοφοκλή επειδή η παλαιστινιακή τραγωδία είναι παλαιότερη κι από την ελληνική τραγωδία”. Πρόκειται για μια κατανόηση τόσο σε επίπεδο φόρμας – μουσικότητα, ειρωνεία, λυρισμός, αλλά και απλότητα της γλώσσας, ένταση των συναισθημάτων – όσο και σε επίπεδο περιεχομένου – γνώση της πολιτικής ρητορίας, του χειρισμού του λόγου, της αξιοπρέπειας των ανυπότακτων, της αίσθησης του στοιχείου του ιερού, των μηχανισμών καταστολής, των σχέσεων ανδρών/γυναικών. Φαίνεται να είναι προφανές ότι η παλαιστηνιακή κατάσταση, μέσα στην καθημερινότητά της, συναντά όλα τα θέματα που πραγματεύεται ο Σοφοκλής. Η πρόκληση της Αντιγόνης απέναντι στην καταπιεστική εξουσία, σε συνδυασμό με την απόφασή της να πεθάνει υπερασπιζόμενη τις πεποιθήσεις της, είναι αυτό που κάνει την Αντιγόνη μία παλαιστίνια μορφή, εκπρόσωπο αυτής της νεολαίας που μπορεί να συνανήσει κανείς καθημερινά στους δρόμους της Ιερουσαλήμ, της Ναπλούζ, της Ραμάλα…
“Όταν ζει κανείς σαν εμένα, βουτηγμένος στη δυστυχία, ο θάνατος δεν είναι δυστυχία”
Η φράση αυτή της Αντιγόνης εξηγεί από μόνη της την αντίσταση που διαρκεί πάνω από εξήντα χρόνια καθώς και τις α πριόρι ακατανόητες πράξεις των παιδιών που με κίνδυνο της ζωής τους πετούνε πέτρες πάνω σε τανκς και τεθωρακισμένα.
Mahmoud Darwich
Όπως ο Σοφοκλής, έτσι και ο Παλαιστίνιος ποιητής Μαχμούντ Ντάρουις, που πέθανε το 2008, εξύμνησε τον αγώνα των ανθρώπων για την επιβίωση και την αξιοπρέπειά τους μέσα σ’έναν κόσμο παραφροσύνης. Αναγνώριζε πως ήταν κοντά στην ιστορία των Αρχαίων Ελλήνων: “Επέλεξα να είμαι ένας Τρωαδίτης ποιητής. Έχω ταχθεί αποφασιστικά στην πλευρά των ηττημένων. Των ηττημένων που τους αφαιρέθηκε το δικαίωμα ν’αφήσουν ένα οποιοδήποτε ίχνος της ήττας τους, που τους αφαιρέθηκε το δικαίωμα να την ανακοινώσουν. Κλίνω στο να πω για την ήττα αυτή· αλλά δεν τίθεται ζήτημα “κατάθεσης των όπλων”. Στην παράσταση, ακούμε τη φωνή του Ντάρουις, μια φωνή που συνδέθηκε τα τελευταία χρόνια της ζωής του, με τις μουσικές συνθέσεις του Trio Joubran. Η μουσική του γκρουπ, η φωνή του ποιητή, οι Παλαιστίνιοι καλλιτέχνες που δημιούργησαν την παράσταση αυτή, λειτουργούν όλα στην υπηρεσία του έργου του Σοφοκλή, το οποίο είναι τόσο μακρινό στο χρόνο των 2500 ετών του, αλλά τόσο κοντινό μέσα από την ανθρώπινη αλήθεια του.
Adel Hakim
Όμως τίποτα πλέον στον κόσμο δεν μπορεί να τον σώσει και ο τρόπος που δρα θυμίζει το κουφάρι ενός πνιγμένου που ανασυρμένο στην επιφάνεια από κάποιο τυχαίο ρεύμα, προσκρούει σ’εναν κουρασμένο κολυμβητή και βάζει τα χέρια του επάνω του για να τον συγκρατήσει. Το πτώμα δεν θα ξανανέβει στην επιφάνεια, δεν πρόκειται να σωθεί, δύναται όμως να παρασύρει τον άνθρωπο στον πάτο.
Franz Kafka – Ημερολόγιο
Η δίνη του Άδη
Μέσα στο έργο του Σοφοκλή, είναι τοποθετημένος ένας συστατικός μηχανισμός, αμείλικτος μέσα στην απλότητά του, αρχή της ίδιας της τραγωδίας. Ο Ρακίνας έλεγε ότι μόνο στη Βερενίκη, βασίλισσα της Παλαιστίνης, είχε φτάσει αυτό το επίπεδο καθαρότητας, χαρακτηριστικό των μεγάλων αριστουργημάτων της Ελληνικής Τραγωδίας. Καρδιά του έργου είναι η αγάπη του Αίμονα, γιού του Κρέοντα, για την Αντιγόνη. Ο Αίμονας αγαπάει την Αντιγόνη, η Αντιγόνη αγαπάει τον Πολυνίκη. Ο Πολυνίκης όμως είναι νεκρός. Αυτό είναι το σημείο εκκίνησης που δηλώνει τη διαμάχη μεταξύ νεκρών και ζωντανών. Το άταφο νεκρό σώμα του Πολυνίκη, που δόθηκε βορά στα σκυλιά και στα όρνια, γίνεται με τη σειρά του ανθρωποφάγο. Πίσω από το προφανές του ορθολογικού, η πολιτική και θρησκευτική διαμάχη μεταξύ Αντιγόνης και Κρέοντα ανοίγει αδυσώπητα τις πύλες της Κόλασης όπου καταβαραθρώνονται οι ζωντανοί. Κι αρχίζει ο εφιάλτης. Ο Άδης γίνεται το αόρατο αλλά κύριο πρόσωπο, πλάϊ με το φάντασμα του Οιδίποδα και όλη τη γενεαλογία των Λαβδακιδών. Ο Κρέοντας φέρνει στο προσκήνιο τον Άδη τη στιγμή που προφέρει την εξής φράση : « Οι πιο θαρραλέοι τρέχουν να ξεφύγουνε σαν αντικρύζουνε κατά πρόσωπο τον Άδη ”. Διότι περί αυτού πρόκειται: για μια face to face αντιπαράθεση την οποία είτε την τρέμει κανείς, όπως η Ισμήνη, είτε την ποθεί, όπως η Αντιγόνη. Στη μέση του ωκεανού μιας απέραντης θλίψης – εκείνης του μηδενός, του αχανούς ουρανού ή του κάτω κόσμου, καθένας μετράει την τεράστια μοναξιά του μπροστά στο Αναπόφευκτο, και τη δύναμη της αγάπης του για τη ζωή και τους ζωντανούς. Παρά την ασυγκράτητη διαφυγή των ψυχών προς την παραφροσύνη και τον αφανισμό, το έργο του Σοφοκλή είναι ένα τραγούδι αγάπης κι ελπίδας, μία συμφωνία συναισθημάτων, ένας πολύτιμος και λαμπερός μετεωρίτης καρφιτσωμένος πάνω στο μαύρο τ’ ουρανού σαν να θέλει να τραβήξει στην άκρη την ίδια τη σκιά του θανάτου, ανασκαλεύοντας την όρεξή μας για αγώνα και για ζωή.
Adel Hakim
Theatre Cultures Μπορείτε να εγγραφείτε με email στις προτάσεις του Theatre Cultures ΕΔΩ μπορείτε να λαμβάνετε πληροφορίες του Facebook Theatre Cultures (νέο)